قدمت سکونت و شکلگیری شهر ارومیه
ارومیه، مرکز استان آذربایجان غربی، یکی از قدیمیترین شهرهای ایران است که در شمال غرب کشور و نزدیکی مرز ترکیه و جمهوری آذربایجان قرار دارد. شواهد باستانشناسی نشان میدهد که سکونت انسان در این منطقه به دوران پارینهسنگی و نوسنگی بازمیگردد. در کنار دریاچه ارومیه، آثار تاریخی متعددی از تمدنهای کهن بهدست آمده که نشاندهنده قدمت طولانی این شهر است.
در دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، ارومیه یکی از مناطق مهم امپراتوریهای ایرانی محسوب میشد. در دوره اسلامی، بهویژه در زمان سلجوقیان، ایلخانان و صفویان، این شهر بهعنوان مرکزی تجاری، فرهنگی و مذهبی اهمیت بسیاری داشت. با شکلگیری مسیرهای تجاری بین ایران و سایر مناطق آسیا، ارومیه بهعنوان شهری مستقل با جایگاه ویژه در تجارت و مذهب مطرح شد. در دوران صفویه، این شهر بیش از پیش رونق گرفت و به یکی از مراکز فرهنگی و مذهبی ایران تبدیل شد.
بررسی تاریخی نام “ارومیه” و سیر تغییرات آن
نام “ارومیه” ریشه در زبانهای باستانی ایران دارد و برخی منابع آن را به مفهوم “آب” یا “دریاچه” مرتبط میدانند که به دریاچه ارومیه اشاره دارد. این واژه از ترکیب “او” (بهمعنای آب) و “میه” (بهمعنای دریاچه یا منطقه آبی) تشکیل شده است.
در طول تاریخ، این شهر با نامهای مختلفی در منابع گوناگون ذکر شده است. در دوران ساسانیان و حتی پیش از آن، ارومیه بهعنوان یکی از مناطق استراتژیک ایران شناخته میشد. در دورههای اسلامی، بهویژه در زمان سلجوقیان و ایلخانان، این شهر نقشی کلیدی در مسیرهای تجاری شرق و غرب ایفا میکرد.
در دوران صفویه، نام ارومیه در بسیاری از متون تاریخی و جغرافیایی ثبت شد و این شهر به مرکزی مهم در زمینه مذهب، فرهنگ و اقتصاد تبدیل گردید. در دوره معاصر نیز، ارومیه همچنان بهعنوان مرکز استان آذربایجان غربی و یکی از شهرهای مهم غرب ایران شناخته میشود و با هویت تاریخی، فرهنگی و اقتصادی خود جایگاه ویژهای در منطقه دارد.
مرکز شهرستان و بخشهای تابعه
شهرستان ارومیه دارای 5 بخش،20 دهستان و 6 شهر است.
